Is kokoswater gezond?

Kokoswater staat al een tijdje in elk schap van de supermarkt, en niet zonder reden. Het wordt aangeprezen als natuurlijke sportdrank, als gezonde drank die beter hydrateert dan gewoon water en als alternatief voor frisdrank. In dit artikel gaan we er dieper op in:

• Wat zit er in een glas kokoswater?

• Hoe het wordt gemaakt?

• Hoe pas je het toe binnen een gezonde levensstijl?

Wat is kokoswater precies?

Kokoswater is de heldere vloeistof die van nature in jonge groene kokosnoten vormt. Het wordt vaak verward met kokosmelk, maar dat zijn echt twee verschillende dingen. Kokosmelk wordt gemaakt van het vruchtvlees van rijpe kokosnoten en is dik en romig, met een flink aandeel vet. Kokoswater daarentegen is dun, heel licht zoet en bestaat voor zo'n 95 procent uit water. Het bevat geen vet.

Doordat een jonge kokosnoot beschermd wordt door een harde schaal en een dikke buitenlaag (de husk), blijft het water binnenin steriel totdat de noot wordt geopend. De kokospalm filtert het vocht dat de boom opneemt als het ware op natuurlijke wijze, vergelijkbaar met regenwater dat via de wortels en de stam een natuurlijk proces doorloopt voordat het als kokoswater in de noot terechtkomt. Dat is ook precies waarom kokoswater al eeuwen wordt gedronken in tropische landen: het is van nature een schone, drinkbare vloeistof.

De voedingswaarde op een rij

Een glas (250 ml) kokoswater bevat ongeveer:

• 45 tot 60 calorieën

• 11,8 gram koolhydraten, waarvan zo'n 10 gram natuurlijke suikers

• 0,8 gram eiwit

• 0 gram vet

• 477 mg kalium, samen met natrium en andere zouten

• Daarnaast verschillende soorten vitamine B en C, magnesium en calcium

Het relatief hoge gehalte aan mineralen is precies waarom de drank zo populair is. Vezels zitten er nauwelijks in, kokoswater is dus vooral een vochtrijke drank en geen vervanger voor groente of fruit. Vergeleken met frisdrank of de meeste vruchtensappen is kokoswater dus een stuk lichter qua calorieën en suikers.

Let wel op: dit geldt voor puur kokoswater van goede kwaliteit. Sommige merken voegen extra suikers, smaakstoffen of andere ingrediënten toe, dus check altijd de ingrediëntenlijst.

Hoe smaakt kokoswater?

Kokoswater (in het Engels ook wel coconut water genoemd) smaakt licht zoet en een beetje nootachtig, met een subtiele kokossmaak. Hoe kokos smaakt verschilt trouwens nogal: kokosmelk en kokosolie hebben een veel uitgesprokener smaak dan kokoswater zelf, dat juist een stuk lichter en frisser is. Mensen die voor het eerst kokoswater drinken, verwachten vaak een sterke kokossmaak zoals bij kokosmelk of kokosolie, en zijn dan verrast hoe licht het eigenlijk is.

Kokoswater en elektrolyten

Het woord "elektrolyten" valt steevast als het over kokoswater gaat, en dat is niet voor niets. Kokoswater is van nature rijk aan kalium, natrium en magnesium. Deze groep mineralen heet elektrolyten en je lichaam heeft ze nodig om de vochtbalans op peil te houden. Vooral het kaliumgehalte is hoog: een glas kokoswater bevat meer kalium dan een banaan.

Dat maakt kokoswater een logische keuze na het sporten of op een warme dag, wanneer je via zweet elektrolyten verliest. Het bevat van nature minder toegevoegde suikers en kunstmatige smaakstoffen dan de meeste sportdranken, wat het voor veel mensen een prettiger alternatief maakt.

Betekent dit dat kokoswater gewoon water vervangt? Nee. Voor dagelijkse hydratatie blijft water de basis. Kokoswater is een aanvulling, geen vervanging, zeker niet als je het elke dag in grote hoeveelheden drinkt vanwege de suikers die er toch in zitten.

Vanuit mijn ervaring als orthomoleculair therapeut zie ik kokoswater het vaakst goed werken als lichte aanvulling na inspanning of bij warm weer, niet als basisdrank voor de hele dag. Twee glazen per dag wordt over het algemeen als veilig beschouwd, maar bouw het op je eigen behoefte en activiteit.

Kokoswater en je huid

Kokoswater wordt ook regelmatig genoemd in verband met een stralende huid. De drank bevat van nature antioxidanten, stoffen die helpen om vrije radicalen in het lichaam op te ruimen. Vrije radicalen ontstaan onder andere door stress, vervuiling en slechte voeding, en kunnen op de lange termijn bijdragen aan veroudering van de huid. Onderzoek blijkt dat antioxidanten uit voeding hierbij ondersteunend kunnen werken, al is het belangrijk om te beseffen dat een goede huid vooral wordt bepaald door je totale voedingspatroon, hydratatie en leefstijl, en niet door één drankje alleen. Voldoende vocht binnenkrijgen blijft daarbij de basis, en kokoswater kan daar een lekkere aanvulling op zijn.

Uit concentraat of puur, wat is het verschil?

Veel kokoswater op de markt wordt gemaakt uit concentraat: het water in het product wordt verdampt, vervoerd en later opnieuw aangelengd met water. Daarbij gaat smaak en een deel van de voedingsstoffen verloren, en worden er vaak smaakstoffen en conserveringsmiddelen toegevoegd om het weer op smaak te krijgen. Eentje die je vaak tegenkomt is ascorbinezuur, dat nogal eens wordt verkocht als "vitamine C toegevoegd" terwijl het in de praktijk vooral als conserveermiddel dient.

Het proces

Het maken van concentraat gebeurt meestal met behulp van verhitting, en dat heeft gevolgen voor de voedingsstoffen. Vitamine C is wateroplosbaar en bijzonder gevoelig voor hitte: hoe meer een product wordt verhit, hoe meer vitamine C er verloren gaat. Bij kokoswater uit concentraat is de kans dan ook groot dat er na het productieproces nauwelijks tot geen vitamine C meer in zit. Puur kokoswater dat niet uit concentraat is gemaakt, hoeft die verhittingsstap niet te doorlopen en behoudt daardoor van nature een aanzienlijk gehalte aan vitamine C.

Conserveringsmiddelen

Puur kokoswater dat niet uit concentraat is gemaakt, blijft dichter bij de oorspronkelijke vloeistof uit de kokosnoot. Een techniek die hierbij steeds vaker wordt gebruikt is flash-pasteurisatie: heel kort verhitten, zodat smaak en voedingsstoffen grotendeels behouden blijven zonder dat er conserveermiddelen nodig zijn. Het water wordt vlak na het oogsten gefilterd en verpakt, vaak in een aseptische verpakking die de kwaliteit en versheid waarborgt zonder dat daar extra ingrediënten voor nodig zijn.

Is kokoswater veilig tijdens zwangerschap en borstvoeding?

Een klein glas kokoswater is voor de meeste gezonde zwangere vrouwen veilig en kan helpen bij hydratatie, zeker bij lichte misselijkheid. Grote hoeveelheden (dagelijks meer dan 500 ml) leveren onnodig veel suiker en kalium aan en worden daarom niet standaard aangeraden. Check etiketten op toegevoegde suikers en hulpstoffen, en kies zo veel mogelijk voor vers of puur kokoswater. Persoonlijke begeleiding is belangrijk, omdat ijzerstatus, bloedsuiker en bloeddruk sterk kunnen variëren tijdens de zwangerschap.

Hoelang blijft kokoswater goed?

Vers, ongeopend kokoswater (zonder conserveermiddelen) is vaak een stuk korter houdbaar dan producten met toevoegingen, juist omdat er niks aan is toegevoegd om het langer goed te houden. Eenmaal geopend kun je het beste binnen twee dagen opdrinken. Kokoswater bewaren doe je het beste in de koelkast, zo blijft het zo vers mogelijk.

Mogelijke nadelen van kokoswater

Hoewel er niet echt nadelen zijn, zijn er wel een paar dingen om rekening mee te houden:

• Het hoge kaliumgehalte is voor de meeste mensen juist een voordeel, maar voor mensen met nierproblemen of die medicatie gebruiken die de kaliumspiegel beïnvloedt (zoals ACE-remmers of kaliumsparende plastabletten), kan extra kalium een probleem vormen. Overleg in dat geval eerst met je arts.

• Het bevat van nature suikers. Bij grote hoeveelheden per dag kan dit oplopen.

• Te veel in één keer drinken kan bij sommige mensen voor een onrustige buik zorgen, net als bij elke drank die in grote hoeveelheden snel wordt gedronken.

Over Aven: mijn persoonlijke ervaring

Ik ben zelf enorm fan van kokoswater. Als ik op vakantie ben in Thailand of Mexico, drink ik het letterlijk elke dag. In Nederland drink ik het niet zo vaak, dus daar maak ik het goed: dan consumeer ik het gewoon excessief, gewoon omdat ik het zo lekker vind, en het liefst bij elke maaltijd. Je zweet daar ook flink en ik beweeg en zweet op vakantie veel, dus daar kom je er ook prima mee weg.

Wat ik zelf nooit lekker vind aan kokoswater uit de supermarkt, is dat er vaak een smaakstofje aan is toegevoegd waardoor het heel erg "kokosachtig" smaakt. Bij Aven is dat niet het geval. Je proeft echt dat het een puur product is, en dat vind ik als orthomoleculair therapeut heel belangrijk. Er is ook niks toegevoegd als conserveermiddel: Aven gebruikt flash-pasteurisatie, een techniek waarbij het product heel kort wordt verhit, zodat het goed blijft zonder toevoegingen.

Dit zijn de redenen waarom ik echt fan ben van dit merk. Ik ben blij dat ik nu een goed merk heb waar ik kokoswater kan kopen in Nederland, in plaats van dat ik moet teruggrijpen op kokoswater uit concentraat uit de supermarkt, waarbij je toch minder waar voor je geld krijgt. Ook de productie en duurzaamheid van dit merk vind ik heel mooi, en dat is voor mij zeker een punt waar ik achter sta als het om gezonde voeding gaat.

FAQ over kokoswater

Is kokoswater beter dan water na het sporten? Voor de meeste recreatieve sporters is gewoon water voldoende, zeker bij trainingen korter dan 60 minuten. Kokoswater kan voordeel bieden bij langer en intensiever sporten, omdat het elektrolyten (kalium, magnesium, een beetje natrium) aanvult. Het is echter geen "must." Een praktische richtlijn: tot ca. 250–500 ml puur kokoswater na een zware training, aangevuld met gewoon water en een volwaardige maaltijd.

Is kokoswater geschikt bij afvallen? Kokoswater is laag in calorieën vergeleken met vruchtensap of frisdrank, maar levert nog steeds suikers die invloed hebben op je bloedsuikerspiegel. Tijdens afvallen ligt de prioriteit bij voldoende eiwit, veel groenten en beperkte snelle suikers. Gebruik kokoswater in kleine porties: maximaal 1 klein glas (150–200 ml) op dagen dat er ruimte is in je energiebudget, bij voorkeur rondom beweging. Afvallen wordt uiteindelijk bepaald door totale energiebalans, hormonen, slaap en stress.

Mag je elke dag kokoswater drinken als je hoge bloeddruk hebt? Kalium in kokoswater kan in theorie gunstig zijn voor de bloeddruk, omdat het natrium in balans helpt brengen. Maar mensen met nierproblemen of die bepaalde bloeddrukmedicatie gebruiken (zoals ACE-remmers of kaliumsparende plastabletten) moeten voorzichtig zijn met extra kalium. Overleg altijd eerst met je huisarts of behandelend therapeut voordat je dagelijks kokoswater gaat drinken. Bij Studio Physis worden bloeddruk, medicatie en labwaarden meegenomen voordat we dranken of supplementen adviseren.

Is vers kokoswater uit een groene kokosnoot beter dan uit pak? Vers kokoswater uit een jonge kokosnoot is meestal minder bewerkt, bevat meer vitamine C en enzymen en is qua smaak vaak frisser. Kokoswater uit pak is bijna altijd verhit voor houdbaarheid, waardoor vitamines deels afnemen, maar mineralen grotendeels behouden blijven. Praktisch gezien is vers kokoswater niet altijd haalbaar vanwege prijs en verkrijgbaarheid dus een goed gekozen kokoswater uit pak is een prima alternatief. Let bij verse kokosnoten wel op hygiëne: kies gekoelde, intacte exemplaren en vermijd producten die al lang openliggen.

Over de auteur

Dit artikel is geschreven door Maud Hink, orthomoleculair therapeut bij Studio Physis in Amsterdam-Noord. Bij Studio Physis kijken we naar voeding, leefstijl en laboratoriumonderzoek om jouw gezondheid optimaal te maken. We werken met speciaal op maat gemaakte trajecten.

Kijk op physis.studio voor meer informatie.